Usmon ibn Affon
roziyallohu anhuUchinchi xalifa- Toʻliq ismi
- Usmon ibn Affon, kunyasi Abu Amr
- Laqabi
- Zunnurayn — «ikki nur sohibi»
- Yillari
- taxm. 576 – 656 milodiy (vafoti 35 hijriy)
- Islomga kirgan
- 611-yil
Hayotidan
Paygʻambarimiz ﷺ ning ikki qizlari — Ruqayya va Ummu Kulsumga uylangani uchun «ikki nur sohibi» deyiladi. Madinada suv tanqis boʻlganda Ruma qudugʻini sotib olib, hammaga vaqf qildi; Tabuk yurishidagi qoʻshinni oʻz molidan jihozladi. Hayosi bilan mashhur edi. Uyida Qurʼon oʻqib oʻtirgan holda shahid qilindi. Toshkentdagi «Usmon Mushafi» anʼanaga koʻra uning davrida koʻchirilgan nusxalardan biri.
Bizga saboq
Boylik — omonat. Uni xalqning tashnaligini qondirishga sarflagan kishi abadiy yutadi.
Bogʻliq voqealar
- 615Habashistonga hijratQiynoqlardan qochgan bir guruh musulmon adolatli podshoh Najoshiy yurtiga hijrat qildi. Sumayya shahid boʻldi.Makka davri · Habashiston
- 628Hudaybiya sulhiDaraxt ostida bayʼat qilganlar haqida «Alloh moʻminlardan rozi boʻldi» oyati nozil boʻldi (Fath, 18).Madina davri · Hudaybiya
- 630Tabuk yurishiQiyin, issiq kunlardagi yurish. Qoʻshinning katta qismi bir sahobaning molidan jihozlandi.Madina davri · Tabuk
- 644Umar shahid, Usmon xalifaOlti kishilik shuro Usmonni xalifa qilib sayladi.Usmon xalifaligi · Madina
- 650Mushaf nusxalariHafsa onamizda saqlangan nusxa asosida Qurʼon yagona mushafga keltirilib, nusxalari viloyatlarga yuborildi.Usmon xalifaligi · Madina
- 656Usmon shahid boʻldiIsyonchilar xalifani uyida qamal qilib, shahid qildi.Usmon xalifaligi · Madina
Qarindoshlik va bogʻlanishlar
Qaysi guruhdan
Xulafoi roshidin. «Toʻgʻri yoʻldagi xalifalar» — Paygʻambarimiz ﷺ dan keyin ummatni ketma-ket boshqargan toʻrt xalifa: Abu Bakr, Umar, Usmon va Ali (632–661).
Ashara mubashshara. «Jannat bilan xushxabar berilgan oʻntalik» — hali tirikliklaridayoq Paygʻambarimiz ﷺ tomonidan jannat bashorati berilgan oʻn sahoba. Paygʻambarimiz ﷺ ularni bir hadisda nomma-nom sanaganlar (Termiziy, Abu Dovud).
Ilk musulmonlar. Makka davrida, hijratdan oldin iymon keltirganlar. Eng ogʻir qiynoqlarni ular koʻrdi; Qurʼon ularni «as-sobiqunal-avvalun» — «birinchi peshqadamlar» deb maqtaydi (Tavba, 100).